Deze site wordt niet meer bijgehouden. Je bent welkom op mijn nieuwe site.

 
Op dinsdag 5 oktober vindt er een informatieavond plaats in De Rooie Rat in Utrecht. Er zal terugblikt worden op de revolutie die er in 2006 in Oaxaca heeft plaatsgevonden en er zal uitgebreid stilgestaan worden bij de huidige situatie. Daarnaast zal de nieuwe campagne ‘A thousand rages, one heart: the Zapatista communities live!’ gepresenteerd worden. Namens Grassroots Projects zal ik een debat leiden. Het begint om 20.00 uur en de toegang is gratis. De avond is georganiseerd door de Kritische Studenten Utrecht. Voor meer informatie klik hier .

De vakantieperiode is weer afgelopen. Waarschijnlijk duizenden Nederlanders lopen nog met de reiskriebels rond, waarvan velen met een schuldgevoel. Door het aanschouwen van bittere armoede in continenten als Azië of Afrika, hebben ze zoiets van: ik wil iets bijdragen, maar wat? Voordat de zoveelste stichting uit de grond gestampt wordt, die vriend en vijand bestookt om geld te geven voor het bouwen van een schooltje of een kliniek, kan het geen kwaad het boek Berichten over armoede van Marco Broere er op na te slaan. Als hoofdredacteur van lokaalmondiaal geeft hij ‘Een journalistieke kijk op ontwikkelingssamenwerking’. Continue reading →

“A thousand rages, one heart: the Zapatista communities live!” 

Stop de repressie in Mexico, ‘als ze een van ons raken, raken ze ons allemaal’.  

Open vergadering voor deelname aan internationale solidariteitscampagne met zapatistas 

do 23 sept 20.00 uur in Utrecht 

In 2006 riepen de Zapatistas vanuit de zuid-Mexicaanse jungle op tot een brede samenwerking van basisdemocratische groepen om op die manier een alternatief te bieden voor de nationale verkiezingen destijds. Al snel werd De Andere Campagne geboren. Een initiatief van de Zapatistas om in gesprek te raken met allerlei (buitenparlementaire)groepen in het land. Zo hebben ze bijvoorbeeld de opstandige deelstaten Oaxaca en Guerrero bezocht. Bij Mexico-stad kwam de tour tot een halt toen het verzet tegen een nieuw te bouwen internationaal vliegveld in Atenco (ligt vlak buiten de stad) bloedig werd neergeslagen. De Andere Campagne hoopte een bijdrage te kunnen leveren om de vele gevangenen vrij te krijgen en gerechtigheid te eisen voor de tientallen vrouwen die bruut verkracht zijn door agenten. Helaas steunt de regering nog altijd het harde neerslaan van dit verzet en verdraaien ze de feiten rondom wandaden gepleegd door agenten.  

Continue reading →

De PRI valt tijdens nieuwe verkiezingen

Afgelopen zondag, 4 juli 2010, vonden er in de zuidelijke Mexicaanse deelstaat Oaxaca verkiezingen plaats voor het locale congres. Na 81 jaar van autoritair leiderschap, wijdverbreide corruptie en de moord op honderden tegenstanders, is de revolutionaire institutionele partij (PRI) verslagen. Het samenwerkingsverband voor vrede en vooruitgang (CUPP), wat bestaat uit de partij van nationale actie (PAN), de revolutionaire democratische partij (PRD),  Convergenzia en de arbeiderspartij (PT), wist ruim 90 procent van de posten voor het aanstellen van nieuwe burgemeesters, wetgevers en afgevaardigden voor het nationale congres binnen te halen. Daarnaast wordt Gabino Cue Monteagudo (47) van de partij Convergenzia namens CUPP de nieuwe gouverneur van Oaxaca.

Continue reading →

Aan het begin van dit jaar verwachtte vriend en vijand dat de Zapatistas opnieuw steden in Chiapas in zouden nemen. Dit om de 100-jaarcyclus in stand te houden. In 2010 is het namelijk tweehonderd jaar geleden dat de Mexicanen zich onafhankelijk van de Spanjaarden gevochten hebben en is het honderd jaar geleden dat de Mexicaanse revolutie uitbrak. Of de cyclus stand houdt is nog maar de vraag. Tot op heden laten de Zapatistas (de opvolgers van de opstandelingenleider Zapata die tijdens de Mexicaanse revolutie een belangrijke rol speelde, en van wie zijn strijdkreet Tierra y libertad, land en vrijheid, nog altijd een reden is voor tienduizenden Maya’s in Chiapas om de wapens op te pakken) totaal niets van zich horen. Ook rondom Subcomandante Marcos, de woordvoerder en de leider van de gewapende tak, het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger (EZLN), is het verdacht stil. Sterker nog, er gaan geruchten de ronde dat hij van het toneel verdwenen is.

Continue reading →

De wereldliteratuur kent een hoop wonderen en geheimen en valt er nog altijd een hoop te ontdekken. Bijvoorbeeld rondom de werkelijke identiteit van de magnifieke en raadselachtige schrijver B. Traven (bekend van onder andere De schat van de Sierra Madre en Het dodenschip) circuleren tot op de dag van vandaag nog altijd vele theorieën. Zo beweren enkelen dat B. Traven een schrijverspseudoniem van Jack London of de voormalige Mexicaanse president Adolfo Lopez Mateos zou zijn. De meest geaccepteerde veronderstelling is dat B. Traven leefde van 1890 tot en met 1969 en van Duitse afkomst is. Tussen 1907 en 1924 zou hij als Ret Marut in anarchistische kring faam opgebouwd hebben als publicist in het tijdschrift Der Ziegelbrenner en als deelnemer aan de Beierse revolutie zou hij standrechtelijk geëxecuteerd worden. Volgens geschiedkundigen wist hij echter Duitsland te ontvluchten. Via Engeland en Canada is hij naar Mexico gereisd om een nieuw leven op te bouwen. Van 1925 tot en met 1951 ging hij als Traven Torsvan door het leven. In deze periode, tussen 1931 en 1940, schreef hij zijn Jungleverhalen. In een reeks van zes boeken weet hij een ongeëvenaard beeld te schetsen van de wortels van de Mexicaanse revolutie die zich van 1910 tot en met 1920 afspeelde. Corruptie van de autoriteiten en het lijden van de indianen en boeren in Chiapas spelen een hoofdrol.

Continue reading →

Vorig weekend, in de nacht van zaterdag 27 februari, is auteur en guerrillaspecialist Carlos Montemayor overleden. In een verklaring van zijn uitgeverij Random House Mondadori, valt te lezen dat Montemayor, ‘zichzelf onderscheidde vanwege zijn sociaal activisme, vooral in het voordeel van de meest kwetsbare groepen in Mexico’. Geboren in Parral in 1947 overleed hij in Mexico-stad aan maagkanker.

In 1991 kreeg hij wereldwijd bekendheid vanwege zijn boek ‘Guerra en el paraíso’, in het Engels verschenen met als titel ‘War in Paradise’. Het is een fictief verhaal over de waargebeurde opstand van een guerrillabeweging onder leiding van Lucio Cabanas in de jaren ’70 in de zuidelijke deelstaat Guerrero. Montemayor beschrijft ook de reactie van de regering op deze opstand en het boek staat daarom vooral bekend vanwege ‘de vuile oorlog’ van de regering in de jaren ’60 en ’70 om sociale bewegingen om zeep te helpen. In deze periode zijn honderden opstandelingen en sympathisanten vermoord of verdwenen.

Na de opstand van de Zapatistas in 1994 manifesteerde hij zich – als politiek analist en promotor van de hedendaagse literatuur in de inheemse talen – als een enthousiast sympathisant van de duizenden indígenas in Chiapas die strijden voor erkenning en autonomie. De regering adviseerde hij bij twijfel om autonomie te verlenen, ‘meer informatie in te winnen over de belangrijke voordelen die autonome gebieden opgeleverd hebben in landen als Canada, Colombia, Ecuador en Nicaragua’.

In 2008 nam hij deel uit van een commissie om te bemiddelen tussen de regering en het EPR, het Revolutionaire Volksleger. Het EPR claimde dat twee van hun leden door beveiligingsagenten vastgehouden zouden worden in de deelstaat Oaxaca.

Naast het publiceren van meer dan vijftien boeken, doceerde Montemayor letterkunde aan de UAM, Autonome Metropolitaanse Universiteit, en schreef hij met regelmaat artikelen over cultuur en politiek in onder andere de kranten Excelsior en La Jornada. Ook schreef hij voor het wekelijkse tijdschrift Proceso. Montemayor werd 62 jaar.

In 1810 vond in Mexico de onafhankelijkheidoorlog plaats. Na decennialange onderdrukking, uitbuiting en moordpartijen door de Spanjaarden wisten de Mexicanen ze het land uit te jagen. Vervolgens in 1910 barstte de Mexicaanse revolutie in alle hevigheid los. Helden als Pancho Villa en Emiliano Zapata wisten de dictator Porfirio Diaz van zijn troon te stoten. Desalniettemin weet iedereen die het internationale nieuws een beetje volgt te vertellen dat corruptie, onderdrukking, uitbuiting en moorden door (para)militairen nog altijd deel uitmaken van het dagelijkse leven in Mexico en dat er de ene na de andere (volks)opstand plaatsvindt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat honderd jaar na de Mexicaanse revolutie en tweehonderd jaar na de onafhankelijkheidoorlog wereldwijd de ogen gericht zijn op het land, waar de beroemde slogan van Zapata tijdens de Mexicaanse revolutie, ‘Tierra y Libertad’ (land en vrijheid), nog lang geen vanzelfsprekendheid is maar nog altijd een strijdkreet.

De meest bekende hedendaagse guerrillagroepen zijn het Nationaal Zapatistisch Bevrijdingsleger (EZLN) en het Revolutionaire Leger van het Volk (EPR). Het EZLN staat beter bekend onder de naam Zapatistas: vernoemd naar Emiliano Zapata. Zijn strijd voor het collectieve recht op land zetten ze voort. Op 1 januari 1994, de dag dat het vrijhandelsverdrag (NAFTA) tussen Canada, de Verenigde Staten en Mexico in werking trad, namen zij vanuit de door indígenas dichtbevolkte en bergachtige deelstaat Chiapas diverse steden in. Zestien jaar later beheren ze grote autonome gebieden waarin ze onder andere hun eigen onderwijs en gezondheidszorg vormgeven. De meest bekende Zapatista is subcomandante Marcos. Fel gekant tegen neoliberalisme en zonder enig geloof in hervormingen zijn volgens hem buitenparlementaire acties en netwerken de bouwstenen voor een gelijkwaardige samenleving. ‘We staan op de vooravond van een grote opstand of van een burgeroorlog. De bevolking zal een nieuwe weg aanwijzen en mocht dat niet lukken dan zullen er spontane opstanden plaatsvinden, gewapend verzet in diverse gebieden, een burgeroorlog…’

Voor de Zapatistas is het een traditie om elk jaar hun opstand tijdens de jaarwisseling uitbundig te vieren. Normaal gesproken komen hier enkele duizenden sympathisanten vanuit alle delen van de wereld op af. Dit jaar waren al hun vijf caracoles (bezoekerscentra) gesloten. Er deden geruchten de ronde over een nieuwe opstand. Tot op heden is het een doodse stilte vanuit de EZLN legertop en komen de kogels enkel vanuit de automatisch en modern uitgeruste wapens van paramilitairen die, in opdracht van grootgrondbezitters, Zapatista gemeenschappen illegaal ontruimen. De regering laat de rebellen misschien in de ogen van de buitenstaander met rust, de bewoners en bezoekers van de autonome gemeenschappen weten echter te vertellen dat het gebied – met steun van de Verenigde Staten – de laatste vijftien jaar zwaar is gemilitariseerd en dat de autoriteiten niets doen aan de operaties van paramilitairen en het is daarom ook maar de vraag of er van het EZLN een nieuwe gewapende opstand te verwachten valt.

Het EPR is, in tegenstelling tot de Zapatistas die een meer symbolische strijd voeren, een klassieke Mexicaanse guerrillabeweging. Zij danken hun inspiratie aan de opstandelingen rondom Lucio Cabanas (wiens grootvader een generaal was in het zuidelijk bevrijdingsleger van Emiliano Zapata) die in de jaren zeventig van de vorige eeuw vanuit de bergen in de deelstaat Guerrero opereerden. De strijd van de Zapatistas is vooral gericht op meer rechten voor indígenas en autonomie in hun gemeenschappen. Het Marxistisch Leninistische EPR heeft enkel één doel en dat is de regering omverwerpen. Het kader van de guerrilla’s bevindt zich in de deelstaten Guerrero en Oaxaca en geweld wordt niet geschuwd. Vooral in de jaren negentig lieten ze van zich horen met aanvallen op militaire en politieposten. Daarna is het een lange tijd vrij stil geweest rondom de groepering, volgens kenners vanwege interne conflicten. In mei van het afgelopen jaar kwam het EPR weer tot leven na de ‘gedwongen verdwijning’ van twee van hun historische leiders. Een serie van bomaanslagen op pijpleidingen van de nationale oliemaatschappij PEMEX was hun antwoord. Honderden, of misschien wel duizenden fabrieken zijn gesloten. Een reden voor buitenlandse investeerders om Mexico links te laten liggen en voor de regering een directe aanslag op de fundamenten van hun macht. De Mexicaanse economie is namelijk geheel afhankelijk van hun olieopbrengsten. Zeventig procent van het nationale sociale budget moet uit het potje van de olieopbrengsten komen en de drieënzeventig miljoen Mexicanen, van wie er velen rondom de armoedegrens leven, zijn hier afhankelijk van.

Zowel van het EZLN als van het EPR valt er geen grote nieuwe opstand te verwachten. Allereerst ontvangt de laatstgenoemde groepering vanuit de bevolking weinig steun en is het volgens velen vrijwel zeker dat het door en door geïnfiltreerd is door de regering die het EPR enkel in leven zou houden met als smoes om het land (nog) meer te militariseren. Ondanks de relatieve stilte rondom de twee grootste guerrillagroepering van het land, is er echter ook een hoop onrust.

In Mexico-Stad werd het nieuwe jaar verwelkomd met een serie van bomaanslagen op banken, alsook in San Luis Potosi. Bij drie autodealers zijn eveneens door bomaanslagen muren zwaar beschadigd geraakt en alle ramen gebroken. Enkele kantoren van de telefoonmonopolist Telmex (eigenaar is Carlos Slim, de rijkste man van Latijns-Amerika) zijn aangevallen, net als een vleesverwerkingsbedrijf en een politieauto. In Tijuana, dat grenst aan de Verenigde Staten, heeft een anarchistische groepering geclaimed drie politievoertuigen en een auto van een privaat beveiligingskantoor met machinegeweren aangevallen te hebben. Daarnaast zeggen ze zeven OXXO supermarkten “onteigend” te hebben waarbij een politieagent gedood zou zijn.

Deze huidige aanslagen lijken in het verlengde te liggen van vijftien incidenten die zich in Mexico-Stad en Guadalajara afspeelden tijdens onafhankelijkheiddag afgelopen september. Een student van de autonome universiteit in Mexico-Stad (UNAM) werd verdacht van de aanslagen en na een korte tijd vastgehouden te zijn is hij echter weer vrijgelaten. Op het internet claimen diverse actiegroepen de verantwoordelijkheid op voor de afgelopen acties en aanslagen. Hierbij worden anarchistische helden als Praxides G. Guerrero en Ricardo Flores Magon, die aan de bron van de Mexicaanse Revolutie stonden, uitgebreid geciteerd en geëerd. En wordt er duidelijk een link gelegd naar een nieuwe revolutie. ‘Wat zich afgelopen dag afspeelde is slechts een kleine demonstratie om aan te geven dat we onze angst verloren hebben en dat onze haat tegen de huidige maatschappij groeit. Ze kunnen ons niet langer vermoorden of straffeloos gevangen zetten. Wij zijn niet bang. Oog om oog.’

Noch het EZLN, noch het EPR, noch acties van anarchistische groeperingen zullen een serieuze bedreiging vormen voor de regering. Als iets tot een nieuwe revolutie zou kunnen leiden is het volgens het Mexicaanse weekblad Proceso de huidige financiële crisis die het land aan de rand van de afgrond gebracht heeft. ‘Werkeloosheid, de verhoging van tarieven van nutsvoorzieningen, particuliere schulden en wanhoop vanwege honger zorgen voor een toename van gewelddadige reacties. Het opgefokte gedrag van een groot gedeelte van de bevolking, dat zich steeds duidelijker manifesteert, kan zich omvormen tot, alhoewel het nog ver weg lijkt, een sociale explosie.’

Al voor de huidige mondiale recessie Mexico had bereikt, lag de economie van het land totaal in duigen. ‘De laatste decennia hebben we over niets anders gepraat dan crisis’, zegt Marco Antonio Velázguez van het Mexicaanse actienetwerk rondom vrijhandel (RMALC). ‘De afgelopen generaties hebben ons land in crisis gebracht.’ Tientallen rapporten zijn er de laatste jaren verschenen over wat vrijhandel voor de bevolking van Mexico betekent. Zo valt er te lezen dat NAFTA verantwoordelijk is voor de ontmanteling van miljoenen kleine boerenbedrijfjes en dat het grote schade toegebracht heeft aan de locale industrie. Voor 2008 hadden slecht 80.000 van de 730.000 jongeren die een baan zochten succes. Het grote gedeelte van de bevolking is dan ook genoodzaakt om zich in de informele sector te begeven, waar inkomsten niet gegarandeerd zijn. Daarnaast zijn er jaarlijks gemiddeld 500.000 Mexicanen naar de Verenigde Staten geïmmigreerd na de invoering van NAFTA in 1994.

Volgens recente gegevens is de economie in Mexico met 10.3 procent gekrompen over de periode van april tot juni 2009. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld hun buurland de Verenigde Staten (dat er economisch ook niet echt goed voorstaat) waar de statistieken slechts 1 procent aangaf. Het is dan ook een oud gezegde dat als de Verenigde Staten niest, Mexico een longontsteking oploopt.

Tussen oktober 2008 en mei 2009 zijn er volgens officiële cijfers 700.000 banen verloren gegaan. Prijzen voor voedsel en andere basisvoorzieningen blijven stijgen. Het internationale monetaire fonds (IMF) waarschuwt voor ‘economische marginalisatie en uitsluiting’. De huidige crisis kan volgens hen in arme landen leiden tot ‘politieke en sociale disstabiliteit’. En het is niet enkel de bevolking die getroffen wordt. Volgens de Mexicaanse genootschap van gemeenten is 95 procent van de locale besturen failliet. Daarnaast is het voor het eerst in jaren dat er minder geld vanuit de Verenigde Staten het land binnenvloeit. Voor vele Mexicaanse gezinnen zijn de familieleden, die als ‘illegal alien’ werkzaam zijn, hun bron van inkomst. Door de huidige recessie zijn er steeds minder mogelijkheden voor de Mexicanen om illegaal de VS binnen te komen en daar een (zwart betaalde) baan te vinden.

Het antwoord van president Calderon op de crisis is verhoging van de prijzen. Op voedsel en medicijnen, waar tot voorkort een ontheffing voor verleend werd, wordt er nu twee procent belasting aan de prijs toegevoegd. En de prijzen voor elektriciteit, gas en water blijven stijgen. Dit om ‘de armoede te bestrijden’, volgens Calderon. ‘Als we bereiken dat arme mensen, zonder hun welzijn in gevaar te brengen, minder water en elektriciteit gebruiken, kunnen we deze families helpen minder geld uit te geven. Daarnaast kunnen we ook op ons budget besparen, want iedere kilowatt die we niet consumeren hoeven we niet te betalen.’ Deze woorden ondervinden veel tegenstand. Activisten vanuit het hele land zeggen dat deze maatregelen vooral de arme mensen treffen die een groot gedeelte van hun inkomsten moeten uitgeven aan basisvoorzieningen.

Ook is er veel tegenstand tegen het voornemen om het budget voor landbouw te verminderen met 16 procent. In San Luis Potosí liep een demonstratie tegen de maatregelen van de regering vanwege de crisis uit de hand toen zo’n zeshonderd demonstranten de gouverneur met eieren bekogelden. Hierbij zijn veel arrestaties verricht, met zware aanklachten als muiterij en het organiseren van een opstand.

Volgens professor Marcela Orozco van UNAM weet de bevolking prima wat ze met de huidige crisis aanmoet, maar zijn de ontelbare organisaties en actiegroepen te veel verdeeld. Velázquez van het eerdergenoemde RMALC weet hier aan toe te voegen: ‘De huidige economische crisis heeft aangetoond dat het neoliberalisme dood is. Daarom zeggen we: om uit de crisis te raken moeten we uit het NAFTA. Dat is de taak voor ons de komende jaren.’

Er zijn slechts enkelen die in 2010 een grootschalige opstand durven te voorspellen, maar dat de bevolking in beweging is, zal niemand ontkennen. En als we de geschiedenisboeken raadplegen kunnen we zien dat de onafhankelijkheidsoorlog die in 1810 aanving een strijd was van vele jaren voor de Spanjaarden het land uitgedreven waren. Dit geldt ook voor de Mexicaanse revolutie die in 1910 losbarste en duurde tot de executie van Zapata in 1919.

Is geplaatst op globalinfo.